Sąd Najwyższy- Komornik sądowy nie może doliczyć podatku VAT do opłaty egzekucyjnej

Komornik sądowy nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, pobieranej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1138 ze zm.), o podatek od towarów i usług – taką uchwałę podjął w dniu 27 lipca br. Sąd Najwyższy w składzie powiększonym do siedmiu sędziów w sprawie o sygn. akt III CZP 97/17.

Sprawa była rozpatrywana w Izbie Cywilnej i była podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne postawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu, który orzekał o zasadności podwyższenia przez komornika sądowego opłaty egzekucyjnej o podatek VAT. Zauważył on, że doliczanie kwot podatku od towarów i usług do opłat egzekucyjnych nie zostało unormowane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ani w żadnej innej ustawie, natomiast według przepisów prawa, wysokość opłaty egzekucyjnej jest ustalana albo jako określony procent wyegzekwowanego świadczenia albo jest oznaczona ryczałtowo sumą pieniężną. W obu tych przypadkach, opłata egzekucyjna została określona jako wartość “sztywna”, w sensie – niepodlegająca dodatkowym powiększeniom. Z drugiej strony, jak podkreślił sąd drugiej instancji, istnieje wiele argumentów za zajęciem przeciwnego stanowiska.

Sąd Najwyższy swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że choć dla komornika opłata egzekucyjna to wynagrodzenie za wyświadczoną usługę, to z punktu widzenia dłużnika jest ona swoistego rodzaju daniną, opłatą publicznoprawną zbliżoną do opłat sądowych. Co istotne, jest ona precyzyjnie i wyczerpująco określona w ustawie o komornikach i egzekucji, zatem jej wysokość obliczona w sposób tam wskazany nie powinna podlegać już zmianom, gdyż nie ma podstaw do doliczania do daniny publicznej kolejnej daniny jaką jest podatek. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, iż podatek od towarów i usług nie został określony w ustawie w sposób, który by pozwalał na doliczane go do opłat egzekucyjnych. Przepisu, który by na to pozwalał – nie ma.

Uchwała ta jest zbieżna z dotychczasową linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, prezentowaną m.in. w uchwale z dnia 7 lipca 2016 r., III CZP 34/16 (BSN 2016, nr 7, s. 8), uchwale z dnia 30 stycznia 2007 r., III CZP 130/06 (OSNC 2008, nr 1, poz. 1) czy postanowieniu z dnia 14 września 2012 r., I UZ 86/12 (niepubl.).