Bazy danych i quasi-bazy danych

Czyli do jakiego rodzaju danych prawnik może uzyskać dostęp za pośrednictwem Internetu?

__________________

Michał Sieruga

W obecnych czasach, w odróżnieniu od historycznych uwarunkowań, uzyskanie dostępu do określonych informacji nie nastarcza znaczących problemów. Rozwój środków masowej komunikacji znacząco ułatwił transfer różnego rodzaju danych, a ich ogólna ilośc znacząco wzrosła. Porządaną umiejętnością stało się raczej szybkie I racjonalne pozyskiwanie informacji, ich weryfikacja I selekcja, a następnie praktyczne wykorzystywanie. Nieocenioną rolę odgrywa w tym przypadku internet, którym (jak każdym systemem) warto posługiwać się umiejętnie.

Internet, jako źródło informacji pomocnych dla prawnika

Sformułowanie, iż Internet stanowi zasób danych znacznie ułatwiających pracę prawnika, wydaje się być truizmem. Niemal każdy praktyk prawa korzystał z systemów baz danych aktów normatywnych (Lex, Legalis, Lex Polonica), strony sejmowej http://isap.sejm.gov.pl/[1] czy for internetowych, poszukując odpowiedzi na istotne pytanie dotyczące danej sprawy. W ramach poszukiwania informacji trafić możemy na witryny, których zasoby informacyjne mogą okazać się nieocenione w dalszej pracy, toteż odnośniki te warto zapamiętywać. Istotnym czynnikiem w docieraniu do takowych stron www jest nie tylko inwencja „surfującego”, ale również jego doświadczenie. Dlatego też na łamach niniejszego artykułu pragnę podzielić się kilkoma przykładami pomocnych linków, z krótkim opisem danych, dostępnych pod danym adresem.

Interesujące hiperłącza sklasyfikowałem według czterech rodzajów danych dotyczących mianowicie: osób fizycznych (np. dane kontaktowe), osób prawnych (m.in. dot. reprezentacji podmiotu), nieruchomości (w tym ich oznaczenia lub wartość) oraz innego rodzaju spraw. Dla uproszczenia przykłady stron dotyczących danych z okręgu danego sądu (np. dotyczące ewidencji nieruchomości) zostały podane dla m.st. Warszawy.

Dane dotyczące osób fizycznych

Wśród informacji dotyczących osób fizycznych duże znaczenia odgrywa ustalenie miejsca zamieszkania, niezbędnego do wskazania adresu do doręczeń. Jeśli wiadomym jest nam, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, warto skorzystać z wyszukiwarki CEIDG: https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG/CEIDG.Public.UI/Search.aspx. Zgodnie z brzmieniem art. 133 §2a k.p.c. właśnie na adres podany w rejestrze należy doręczać pisma procesowe dla przedsiębiorców. Z portalu tego warto korzystać również wtedy, gdy fakt prowadzenia działalności gospodarczej chcemy wykazać przed sądem (np. w ramach sporu z udziałem konsumenta).

Istnieje wiele innych sposobów uzyskania danych teleadresowych osób fizycznych. Niekiedy wystarczającym jest znalezienie adresu e-mail bądź numeru telefonu pozwalających na nawiązanie kontaktu z daną osobą. Część osób prowadzi różnego rodzaju blogi, redaguje strony www, zamieszcza w Internecie CV czy w inny sposób publikuje m.in. adresy e-mail. W sytuacji, gdym osoba z którą pragniemy nawiązać kontakt posiada status studenta (np. w sprawach o alimenty, gdy strona nie ma kontaktu z dzieckiem), warto pamiętać o wyszukiwarce studentów funkcjonującej w systemie USOS. Dostęp do tego systemu mają co prawda tylko studenci wydziałów danej uczelni, ale i takowych osób nie brak w kancelariach (np. w ramach odbywanych praktyk).

Jeśli mowa już o sprawach alimentacyjnych, to tematykę tą warto połączyć z fenomenem tzw. portali społecznościowych. Korzystanie z nich w znaczący sposób ułatwia komunikację z daną osobą, szczególnie gdy ukrywa ona swoje miejsce zamieszkania, pozwalając również na wydruk prowadzonych korespondencji (analogicznie jak w przypadku e-mail)[2]. Zważywszy na zakres danych, jakie użytkownicy zamieszczają niekiedy na swoich profilach, możliwe jest odczytanie takich informacji jak: miejsce pracy / studiów (dodatkowy sposób kontaktu z osobą oraz wstępne dane do egzekucji), stan majątkowy (np. poprzez analizę zdjęć z zagranicznych wakacji), pokrewieństwo i osoby bliskie (przydatne również w ramach spraw karnych oraz rozwodowych) etc.

Jeśli uzyskanie adresu nastarcza znaczących trudności, ostatecznie należy zwrócić się o udostępnienie danych ze zbioru PESEL. Organami właściwymi do udzielania tego typu informacji są organy gminy, wojewoda bądź Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, działające za pośrednictwem Centrum Personalizacji Dokumentów MSW Wydział Udostępniania Danych w Warszawie. Z racji tego, że materia ta wybiega nieco poza tematykę niniejszego artykułu, odsyłam zainteresowanych do strony:

http://www.msw.gov.pl/portal/pl/381/32/PESEL.html#udost%C4%99pnianie%20danych

W przypadku profesjonalnych pełnomocników dane teleadresowe zwykle dostępne są na oficjalnych stronach izb bądź rad np. http://www.ora-warszawa.com.pl/lawyers/?s=a Wyszukiwarka ta jest również pomocna w przypadku gdy chcemy sprawdzić, czy pełnomocnik strony przeciwnej faktycznie jest profesjonalistą, czy tylko próbuje wykorzystać zapis art. 87 § 1 k.p.c. dotyczący stałego stosunku zlecenia.

Warto wreszcie wspomnieć o stronie internetowej Poczty Polskiej http://kody.poczta-polska.pl/ za pomocą której można ustalić kod pocztowy poprzez podanie nazwy miejscowości oraz ulicy (bez numeru). Jest to niezwykle pomocne m.in. gdy osoba zainteresowana zna tylko „część adresu” strony przeciwnej, bądź przeprowadziła się w nowe miejsce zamieszkania i nie pamięta kodu pocztowego, co również nie należy do rzadkości…

Dane dotyczące osób prawnych

Wspominając o osobach prawych, zacząć należy od portalu https://ems.ms.gov.pl/ za pomocą którego uzyskamy dostęp m.in. do wydruków z Krajowego Rejestru Sądowego. Dane tam zawarte są dużo bardziej szczegółowe niż w bazie CEIDG. Ich celem może stać się m.in. wykazanie zdolności sądowej, wskazanie osób uprawnionych do reprezentacji spółki, faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w danym zakresie etc.

Chcąc sprawdzić, czy dana jednostka nie pozostaje w upadłości, warto odwiedzić stronę internetową Wydziału ds. Upadłościowych i Naprawczych sądu właściwego dla osoby prawnej. Dane tego typu często publikowane są w postaci pliku tekstowego bądź w ramach elektronicznej bazy danych. Przykład takowej wprowadził Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy X Wydział ds. Upadłościowych i Naprawczych i jest ona dostępna pod adresem http://www.upadlosci-warszawa.pl/index.php. Prosta nawigacja pozwala nam na szybkie uzyskanie niezbędnych informacji dotyczących m.in. kondycji finansowej przyszłego kontrahenta.

Na uwagę zasługuje również elektroniczna wersja Monitora Sądowego i Gospodarczego dostępna bezpośrednio pod adresem https://ems.ms.gov.pl/msig/przegladaniemonitorow. Pliki możliwe do pobrania podzielone zostały według roczników oraz dat (numerów). Zważywszy na znaczący zasób danych zgromadzonych w każdym z plików nieodzowne wydaje się stosowanie opcji „szukaj” (CTRL + F).

Dane dotyczące nieruchomości

Jeśli przedmiotem prowadzonej przez nas sprawy jest nieruchomość, za konieczne należy uznać pozyskanie księgi wieczystej z nią związanej. Uruchomienie ogólnodostępnej bazy, zawartej na stronie http://ekw.ms.gov.pl/pdcbdkw/pdcbdkw.html, znacznie ułatwiło całą procedurę. Pamiętać należy, że w przypadku zobowiązania Sądu do przedstawienia odpisu księgi wieczystej wydruk z systemu jest niewystarczający i należy uzyskać stosowny odpis z sądu wieczystoksięgowego.

Jeśli w danej sprawie nie posiadamy nawet numeru księgi wieczystej, najprościej skontaktować się z odpowiednim wydziałem w gminie bądź też właściwym Biurem Geodezji i Katastru, a po uzyskaniu informacji zwrotnej dokonać opłaty w wysokości 4 zł (od jednego oznaczenia), uzyskamy niezbędne dane. Więcej informacji możemy uzyskać m.in. pod adresem http://www.um.warszawa.pl/?q=node/23674

W sprawach dotyczących nieruchomości położonych na terenie m.st. Warszawy warto odwiedzić stroną Biura Geodezji i Katastru http://www.mapa.um.warszawa.pl/BGIK/ oraz przejrzeć zamieszczone tam mapy. Dzięki nim ustalić można m.in. oznaczenie ewidencyjne nieruchomości, jej właściciela (Skarb Państwa, samorząd, inne), średnią cenę etc. Na uwagę zasługuje także system iGeoMap, co do którego można uzyskać dostęp za pośrednictwem ww. strony bądź bezpośrednio z http://www.igeomap.pl/ Warto dodać, iż w systemie tym znalazły się mapy miejscowości także spoza województwa mazowieckiego m.in. Chełm, Poznań czy Wejherowo. Niewykluczone, iż w przyszłości system obejmie również inne części Polski.

Innego rodzaju dane

Jeśli w mieście, w którym prowadzonej jest sprawa znajduje się kilka sądów, niezwykle pomocną witryną jest http://jakatodzielnica.pl/. Pozwala ona na wskazanie odpowiedniej dzielnicy w danym mieście, poprzez podanie nazwy i numeru ulicy (np. miejsca zamieszkania pozwanego). Zabieg ten może uchronić nas przed skierowaniem sprawy do niewłaściwego sądu, szczególnie wtedy, gdy w danym mieście funkcjonuje ich więcej niż jeden.

W ramach czynności technicznych dość często uzyskać musimy m.in. dane do dokonania przelewu kwoty z tytułu opłaty skarbowej. Numery kont odnaleźć możemy najczęściej na stronach internetowych danego sądu, ale w przypadku m.st. Warszawy, gdzie każda dzielnica dysponuje osobnym numerem konta, szybszym rozwiązaniem jest skorzystanie z zestawienia zawartego na stronie: http://www.um.warszawa.pl/zalatw-sprawe-w-urzedzie/artykuly-sprawy-urzedowe/oplata-skarbowa.

W ramach prowadzonych spraw administracyjnych duże ułatwienie przynosi nam strona Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierająca bazę orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych z całej Polski: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Ta darmowa witryna stanowi alternatywę dla płatnych systemów typu Lex, a zarazem możliwe jest przeszukiwanie jej zasobów również z poziomu wyszukiwarki Google (np. poprzez wpisanie sygnatury sprawy oraz słowa-klucza „NSA”). Judykatura sądów powszechnych również doczekała się kilku nieodpłatnych stron zawierających zbiory orzeczeń. Orzeczenia Sądu Najwyższego, dotyczące działania izb tej jednostki, dostępne są na stronie: http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Baza orzeczeń.aspx

Natomiast orzeczeń sądów pierwszej i drugiej instancji możemy poszukać na stronie: http://orzeczenia.ms.gov.pl/. Wreszcie warto spojrzeć na stronę internetową właściwego sądu apelacyjnego, który również może publikować tego typu zasoby. Dla przykładu Sąd Apelacyjny w Warszawie zarządza stroną internetową  http://orzeczenia.waw.sa.gov.pl/

Dobrą praktyką w przypadku spraw dotyczących prawa o ruchu drogowym powinno być korzystanie z narzędzia Google Maps: http://maps.google.pl/maps/ms?ie=UTF8&oe=UTF8&msa=0&msid=209584363929547519657.0004927c202f810f39ec8. W ten sposób uzyskać możemy dostęp do trójwymiarowej mapy dużej części obszaru Polski, w tym większych miast. Korzystając z mapy oraz dostępnej skali możemy m.in. porównać odległości (np. zatrzymanego pojazdu od przejścia dla pieszych), zobaczyć znaki poziome i pionowe etc. W ten sposób Internet zastępuje nam nierzadko wizję lokalną. Pamiętać należy jednak, że fotografie zawarte na stronie obrazują rzeczywistość z chwili ich wykonania, a przy tworzeniu trójwymiarowej mapy mogło dojść m.in. do zachwiania proporcji czy perspektywy na zdjęciach. Z drugiej strony osobiście zetknąłem się z sytuacją, gdzie jako podstawę do uzupełnienia opinii biegłego z zakresu wypadków drogowych wskazano zdjęcia z Google Maps wykonane… tuż po wypadku, którego sprawa dotyczyła.

Zakończenie

Niniejszy artykuł traktować należy jako praktyczną wskazówkę, mogącą ułatwić pracę i pozwolić zaoszczędzić trochę cennego czasu. Jeśli przynajmniej jeden z odnośników bądź pomysłów wykorzystania danych był wcześniej nieznany czytelnikowi to uznać mogę, że artykuł  spełnił swoją rolę i można go uznać za pożyteczny.

Artykuł pierwotnie zamieszczony został w periodyku
Młoda Palestra No 3 4-6/2013 str. 28 – 34
[w:] https://issuu.com/mloda-palestra/docs/mp3


[1] Odnosząc się jednakże do strony sejmowej, warto wspomnieć o podstronie Archiwum, zawierającą podsumowanie prac Sejmu danej kadencji – http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/page/archiwum. Lektura jej zasobów jest wskazana np. w ramach poszukiwać uzasadnień projektów ustaw, co nierzadko stanowić może podstawę argumentacji do wykładni analizowanego przepisu prawa.

[2] Chcąc jednak uczynić z takiego wydruku dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. można m.in. dokonać „zrzutu” takiej strony w obecności notariusza oraz dołączenie doń stosownego protokołu, spisanego przez rejenta. Możliwość ta, funkcjonująca w praktyce, zasługuje na analizę w ramach osobnego artykułu.